Naar de inhoud

Nieuws6 min leestijd

Storing bij Microsoft 365: meer dan 24 uur zonder e-mail, en nu?

Microsoft 365 lag van 12 tot 14 november plat in 74 landen: de oorzaak, de phishing die volgde en vijf beslissingen om te nemen vóór de volgende storing.

Façade d'un bâtiment Microsoft

Van donderdag 12 tot zaterdag 14 november zaten organisaties in 74 landen door een storing van Microsoft 365 zonder e-mail, zonder agenda's en zonder een deel van hun werktools. Microsoft sluit elke aanval uit en spreekt van een probleem in zijn netwerk. Organisaties die alles via Microsoft 365 lieten lopen, lagen stil, en phishingcampagnes speelden al de dag nadien in op de verwarring.

Wat is er gebeurd?

De eerste problemen doken op donderdag 12 november rond 17.15 uur Belgische tijd op bij Exchange Online, de dienst waarop Outlook in bedrijven draait. De storing werd eerst gemeld op het Amerikaanse continent, breidde zich vervolgens uit naar Microsoft 365 en trof gebruikers in 74 landen en gebieden.

Outlook en Exchange werden het zwaarst getroffen: e-mails vertrokken niet meer of kwamen niet aan. Ook Copilot, SharePoint Online, Planner en sommige beheertools waren verstoord. In Teams werkten de agenda's en het plannen van vergaderingen niet meer, terwijl chat en videogesprekken over het algemeen overeind bleven. In de Verenigde Staten telde Downdetector op het hoogtepunt van de storing meer dan 130.000 meldingen voor Outlook.

Op vrijdagnamiddag duurde de storing al meer dan 21 uur. Microsoft verlengde de bewaartermijn voor e-mails in de wachtrij tot 48 uur, zodat geen enkel vertraagd bericht verloren zou gaan. Het herstel volgde 's avonds en Microsoft bevestigde op zaterdag 14 november dat al zijn diensten opnieuw werkten.

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden en verschillende Australische overheidsdiensten meldden problemen, en AI-assistenten die met Microsoft 365 verbonden zijn, verloren de toegang tot de e-mails en agenda's van hun gebruikers. In de Verenigde Staten stelde het bedrijf Workhorse Group de voorstelling van zijn kwartaalresultaten zelfs vier dagen uit.

Wat is de oorzaak van de storing?

Microsoft sprak eerst van overbelasting. Daarna stelden zijn teams vast dat een proces dat beveiligde verbindingen op de servers tot stand brengt, verzadigd was. De uitgevallen servers verlegden hun verkeer naar de andere, die op hun beurt bezweken, en verschillende machines vielen meteen na het herstarten opnieuw uit.

Het bedrijf linkte het incident vervolgens aan een probleem bij een capaciteitsuitbreiding van zijn netwerk, uitgelokt door een recentere wijziging. Het sluit elke cyberaanval uit en belooft een gedetailleerd rapport.

In België een "economische verlamming"

De Vlaamse werkgeversorganisatie Unizo maakte gewag van enorme verstoringen voor zelfstandigen en kmo's, die hun klanten niet meer konden bereiken en geen contracten meer konden ondertekenen. Gedelegeerd bestuurder Bart Buysse sprak vrijdagochtend van economische verlamming.

Unizo herinnert eraan dat vier op de vijf bedrijven sterk afhankelijk zijn van hun digitale tools en dat amper een op de tien over een noodplan beschikt voor een cyberincident. Volgens Bart Buysse kan een bedrijf een storing bij Microsoft niet voorkomen, maar kan het wel vermijden dat het volledig stilvalt.

De phishing die op de storing volgde

Enkele uren na het begin van de storing ontdekte beveiligingsbedrijf Mimecast de eerste phishingmails die de storing als lokaas gebruikten, en Microsoft Threat Intelligence bevestigde op zaterdag 14 november een actieve campagne.

Het valse bericht imiteert een statusmelding van de Microsoft 365-diensten en vermeldt het echte incidentnummer van Exchange Online, EX1550543. Het meldt dat berichten tijdens de storing werden vastgehouden en dat ze binnen 24 uur worden verwijderd als de ontvanger niet klikt om ze te herstellen. De link leidt naar een valse inlogpagina. Andere varianten lopen via sms of via valse oproepen van de IT-support.

Deze berichten komen net op het moment dat teams nieuws van de IT-afdeling verwachten, en de echte verlenging van de bewaartermijn voor e-mails maakt het verhaal geloofwaardig.

De afhankelijkheid van één leverancier

Voor veel organisaties bundelt Microsoft 365 e-mail, agenda, documenten, vergaderingen, de AI-assistent en soms een deel van de beveiligingstools, die dus allemaal tegelijk uitvallen.

Een directie kan die afhankelijkheden in kaart brengen, bepalen hoelang ze het zonder kan stellen en vooraf beslissen hoe er in noodmodus wordt gewerkt. De regelgeving vraagt dat al: NIS2 verplicht essentiële en belangrijke entiteiten om bedrijfscontinuïteit en crisisbeheer te organiseren, en DORA vraagt de financiële sector om het concentratierisico bij zijn ICT-dienstverleners op te volgen.

Vijf beslissingen om te nemen vóór de volgende storing

  1. Een crisiskanaal dat niet van Microsoft 365 afhangt, gekend door de directie en de sleutelteams, met een lijst van nummers die offline toegankelijk is.
  2. Een maximaal toelaatbare onderbrekingstijd voor e-mail, op papier gezet en goedgekeurd door de directie, zodat u weet of een storing van 24 uur een ongemak of een crisis is.
  3. Een noodmodus voor processen die niet kunnen wachten: betalingen, ondertekening van contracten, klantenonthaal en wachtdienst.
  4. Een eenvoudige regel voor alle medewerkers: de IT-afdeling stuurt nooit een link om berichten te "herstellen", en de status van de diensten controleert u in het beheercentrum of bij de IT-afdeling.
  5. Voor NIS2-entiteiten: een aangewezen verantwoordelijke die beslist of een storing bij een leverancier een significant incident wordt dat bij het CCB moet worden gemeld, met de vroegtijdige waarschuwing binnen 24 uur.

Veelgestelde vragen

Hoelang heeft de storing van Microsoft 365 geduurd?

Ze begon op donderdag 12 november rond 17.15 uur Belgische tijd. De diensten herstelden zich op vrijdagavond en Microsoft bevestigde op zaterdag 14 november dat ze volledig terug waren.

Was de storing een cyberaanval?

Nee, volgens Microsoft. Het bedrijf linkt het incident aan een wijziging in zijn netwerk die servers offline haalde en de andere overbelastte.

Zijn e-mails die tijdens de storing werden verstuurd verloren?

Microsoft heeft de bewaartermijn voor berichten in de wachtrij verlengd tot 48 uur om verlies te voorkomen. Een e-mail die aankondigt dat uw berichten binnen 24 uur worden verwijderd als u niet klikt, is een phishingpoging.

Hoe herkent u valse e-mails die verband houden met de storing?

Ze imiteren meldingen van Microsoft, vermelden het echte incidentnummer EX1550543 en zetten u ertoe aan te klikken om berichten te herstellen. Klik niet en controleer de status van de diensten in het Microsoft 365-beheercentrum.

Moet een storing bij een cloudprovider onder NIS2 worden gemeld?

Dat hangt af van de impact. Als ze de diensten van een essentiële of belangrijke entiteit ernstig verstoort, kan ze een significant incident vormen dat bij het CCB moet worden gemeld.

Bronnen