Naar de inhoud

Nieuws7 min leestijd

Datalek bij Lynx: wat de tweede e-mail van de broker zegt

Rijksregisternummer, identiteitsbewijs, portefeuillewaarde: wat het datalek bij Lynx blootlegt, waarom dat gevoelig is en welke vragen u intern moet stellen.

Dossier de documents clients, carte d'identité et smartphone

Online broker Lynx bevestigde op 11 november dat een derde toegang had gekregen tot de persoonsgegevens van een deel van zijn klanten, ook in België, waar het een kantoor in Gent heeft. De tegoeden zijn niet getroffen, maar de gelekte gegevens gaan van het rijksregisternummer tot de herkomst van het vermogen. Volgens Lynx werden ze buitgemaakt als afzonderlijke elementen en niet uit een database, wat elk bedrijf aanbelangt dat kopieën van identiteitskaarten, contracten of loonfiches bewaart in zijn mailboxen en gedeelde mappen.

Wat is er gebeurd bij Lynx?

Lynx is een Nederlandse online broker, opgericht in 2006 en erkend door de Nederlandse Autoriteit Financiële Markten (AFM). Het biedt toegang tot de markten zonder beleggingsadvies en bedient ook Belgische en Franse beleggers, onder meer vanuit zijn kantoor in Gent.

Op 5 november bracht Lynx de betrokken klanten per e-mail op de hoogte van een beveiligingsincident. Op 11 november bevestigde het publiek dat een onbevoegde derde toegang had gekregen tot de persoonsgegevens van een "minderheid" van zijn klanten, zonder een aantal te noemen. De Nederlandse website Tweakers bracht getuigenissen van Nederlandse klanten van wie het burgerservicenummer, het nummer van het identiteitsbewijs en de waarde van de portefeuille in het lek zaten.

Lynx zegt dat het de toegang meteen na de detectie heeft geblokkeerd, externe specialisten heeft ingeschakeld en het incident heeft gemeld bij de Nederlandse politie, de AFM en de Nederlandse Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Die twee autoriteiten zullen samenwerken met hun tegenhangers in de landen waar Lynx bijkantoren heeft. De broker blijft terughoudend over de manier waarop de aanval heeft plaatsgevonden.

Welke gegevens zijn gelekt?

De voorbije dagen heeft Lynx een tweede e-mail verstuurd waarin per klant staat welke gegevens betrokken zijn. Voor een Belgische klant telt de lijst twintig elementen: zijn identiteit (naam, geslacht, geboortedatum en geboorteland, nationaliteit, burgerlijke staat en personen ten laste), zijn identiteitsbewijs (type en nummer) en zijn rijksregisternummer, zijn contactgegevens (woonadres, postadres, land van verblijf, e-mail en telefoon), zijn financieel profiel (beleggingservaring, waarde van de portefeuille, beroepsstatus en herkomst van het vermogen) en zijn gebruikersnaam.

De lijst verschilt van klant tot klant. Lynx preciseert dat het wachtwoord, de posities, de orders, de ordergeschiedenis en de gekoppelde bankrekeningen niet getroffen zijn, en dat de portefeuilles en de tegoeden beschermd blijven.

Waarom fraudeurs in deze gegevens geïnteresseerd zijn

De antiwitwasregels en de MiFID-richtlijn verplichten een broker om de identiteit van elke klant te controleren, de herkomst van zijn vermogen te kennen en zijn ervaring met financiële producten te beoordelen. Een klantendossier bevat dus zowel de gegevens om iemand te identificeren als die om in te schatten wat hij bezit.

Met een naam, een telefoonnummer, de naam van de broker en de waarde van de portefeuille kan een oplichter bellen, zich voordoen als de beveiligingsdienst van Lynx en voorstellen om het geld in veiligheid te brengen op een "beveiligde rekening". De Nederlandse Autoriteit Persoonsgegevens heeft voor dit soort oproepen gewaarschuwd.

In België dient het rijksregisternummer als identificatiemiddel bij heel wat administratieve procedures, en het kan niet zoals een wachtwoord worden gewijzigd.

Ongestructureerde gegevens

In zijn e-mail legt Lynx uit dat de gegevens niet werden verkregen in de vorm van een samengestelde database, maar als afzonderlijke informatie-elementen, zonder onderling verband, die technisch gezien gecombineerd zouden kunnen worden.

Klantendatabases zijn doorgaans de best bewaakte systemen van een bedrijf, met persoonsgebonden toegang, logging en back-ups. Documenten, bijlagen, scans van identiteitskaarten, Excel-exports en supporttickets zijn dat veel minder. Ze worden makkelijk gekopieerd en blijven vaak veel langer bewaard dan nodig.

De versie 2022 van de ISO 27001-norm heeft hierover maatregelen toegevoegd, waaronder het voorkomen van datalekken, het maskeren van gegevens en het verwijderen van informatie die niet langer nodig is. De AVG vraagt sinds 2018 om gegevens niet langer te bewaren dan nodig.

De melding aan de klanten

De tweede e-mail van Lynx vertelt elke klant welke gegevens hem betreffen, wat niet getroffen is, welke autoriteiten op de hoogte zijn gebracht en met wie hij contact kan opnemen, met inbegrip van de functionaris voor gegevensbescherming. Om die e-mail te schrijven, moet men precies weten wat de gestolen elementen bevatten, en voor welke persoon. Veel organisaties zouden daar de dag na een incident niet toe in staat zijn, omdat ze niet weten wat er in hun netwerkshares en mailboxen staat.

De AVG verplicht om een datalek binnen 72 uur te melden aan de toezichthoudende autoriteit en de betrokkenen te verwittigen wanneer het risico hoog is. Als beleggingsonderneming valt Lynx ook onder de DORA-verordening, die verplicht om ernstige ICT-incidenten te melden aan de toezichthouder. In België moeten entiteiten die onder NIS2 vallen binnen 24 uur nadat ze kennis hebben gekregen van een significant incident een vroegtijdige waarschuwing naar het CCB sturen.

Vijf vragen om deze week te stellen

  1. Waar bevinden zich in onze organisatie de kopieën van identiteitskaarten, contracten en loonfiches: in een specifieke tool, of ook in mailboxen, gedeelde mappen en ticketingtools?
  2. Hoelang bewaren we ze, en wie is verantwoordelijk om ze te verwijderen?
  3. Wie heeft er toegang toe, en zouden we het merken als iemand er een groot aantal van kopieerde?
  4. Zouden we bij een lek elke persoon binnen enkele dagen kunnen vertellen welke gegevens hem of haar betreffen?
  5. Wie verwittigt de Gegevensbeschermingsautoriteit binnen 72 uur, met welk berichtsjabloon, en wie keurt het goed?

Bent u klant bij Lynx?

Deze tips gelden voor elk lek van dit type:

  • Klik op geen enkele link in een onverwachte e-mail of sms over uw rekening, ook niet als die juiste informatie vermeldt.
  • Belt iemand u namens Lynx of uw bank, leg dan in en bel zelf het officiële nummer terug.
  • Schrijf nooit geld over naar een "beveiligde rekening" op vraag van een gesprekspartner.
  • Activeer tweestapsverificatie overal waar dat mogelijk is en wijzig de wachtwoorden die u elders zou hebben hergebruikt.
  • Stuur verdachte berichten door naar suspect@safeonweb.be. Als uw bankgegevens betrokken zijn of als u een verdachte verrichting opmerkt, bel dan Card Stop op 078 170 170.

Veelgestelde vragen

Zijn de tegoeden van de klanten van Lynx in gevaar?

Volgens Lynx niet. De rekeningen, de posities, de orders en de gekoppelde bankrekeningen zijn niet getroffen. Het risico zit in fraude waarbij de gestolen gegevens gebruikt zouden kunnen worden.

Welke gegevens zijn blootgesteld?

Dat verschilt van klant tot klant. Voor een Belgische klant noemt de e-mail van Lynx twintig elementen, waaronder de naam, het adres, de geboortedatum, het nummer van het identiteitsbewijs, het rijksregisternummer, de waarde van de portefeuille en de herkomst van het vermogen.

Wat zijn ongestructureerde gegevens?

Dat is informatie die niet in een database is opgeslagen: een document, een bijlage, een scan, een export of een ticket. Die gegevens zijn moeilijker te inventariseren en te beschermen.

Binnen welke termijn moet een datalek in België worden gemeld?

De AVG verplicht om de Gegevensbeschermingsautoriteit binnen 72 uur na kennisname op de hoogte te brengen. Een NIS2-entiteit moet bovendien binnen 24 uur een vroegtijdige waarschuwing naar het CCB sturen als het incident significant is.

Bronnen